Het periodiek updaten van franchisedocumenten hoort een integraal onderdeel te zijn van het formulemanagement. Toch zien we vaak dat dit een ondergeschoven kindje is. Te vaak worden wijzigingen in de franchiseformule niet of onvoldoende gedocumenteerd. Verzuim je dit een aantal jaren te doen, dan lopen de gedocumenteerde (juridische) afspraken, normen, richtlijnen, instructies en werkprocessen niet meer in de pas met de dagelijkse praktijk.
Ook externe factoren, buiten de formule om, maken het vaak noodzakelijk om de franchisedocumenten te updaten of te checken. Een bekende is uiteraard de invoering van de Wet franchise die per 1 januari 2021 van toepassing werd op alle franchiseovereenkomsten die vanaf deze datum worden gesloten. Maar ook actuele inzichten vanuit de rechtspraak en jurisprudentie maken een periodieke check op de franchiseovereenkomst en het franchisehandboek noodzakelijk.
Schijnzelfstandigheid in franchise ontstaat wanneer een franchisenemer, hoewel contractueel zelfstandig, in de praktijk zo afhankelijk is van de franchisegever (bijvoorbeeld door vaste werktijden, werkplek, controle en dezelfde taken als personeel) dat er feitelijk sprake is van een verkapt dienstverband (schijnzelfstandigheid). Dit kan grote financiële en juridische risico’s met zich meebrengen zoals naheffingen loonheffing en claims voor arbeidsrechtelijke bescherming. De geldende wet- en regelgeving is juist bedoeld om schijnzelfstandigheid tegen te gaan, ook binnen franchiseformules of andere samenwerkingsverbanden. De Belastingdienst en pensioenfondsen controleren streng.
In eerste instantie lijkt een franchisenemer overduidelijk een zelfstandig ondernemer. Hij investeert, draagt zelf ondernemersrisico en heeft zelf zeggenschap over zijn bedrijf. Toch zien we bij sommige franchiseformules de noodzaak om de franchiseovereenkomst én de daadwerkelijke praktijksituatie te toetsen op mogelijke schijnzelfstandigheid. Dit speelt met name bij formules die werken met ZZP’ers en waar relatief veel indicaties zijn die wijzen op werknemerschap in plaats van ondernemerschap.
